İstehsal və onun amilləri.Sahibkarliq fəaliyyəti

ticəsində həm iş qüvvəsinin,həm də kapitalin istehlaki prosesi baş verir;məqsədlə-istehsalin nəticələrinə nail olunur.

Kapital istehsal amili kimi əmtəə və xidmətlər istehsalinda istifadə edilən nemətlər məcmusu şəklində olur.Bu-alət, maşin, dəzgah, avadanliq, anbar binalari, rabitə vasitələri və sairdir.Elmi-texniki tərəqqi nəticəsində onlarin texniki vəziyyəti daim təkmilləşdirilir.Bu isə istehsal prosesinin ümumi nəticəsinə və onun faydaliliğina, istehsal prosesində əmək vasitələri şəklində olan kapital vasitəsilə əmək cisimlərinə həlledici təsir göstərir.Onlar istehlak dəyərlərinə çevrilir.

Sahibkarliq fəaliyyəti də istehsal amilləri sirasina daxildir.Qərb ənənəsində sahibkarliq nüfuzu o qədər yüksəkdir ki,onun fəaliyyətinə müstəsna amil kimi baxilir.Bütün dünyada getdikcə daha böyük əhəmiyyət kəsb edən sahibkarliq fəaliyyəti istehsalin təşkilində xüsusi qabiliyyət,fərasət və ağilli risk tələb edir.Sahibkarin başlica sosial funksiyasi səlirli istehsalin təşkilinə nail olmaqdir.Bunun üçün sahibkarin özü kimi heç kim səmərəli axtarişlar aparmaq marağinda ola bilməz.

Sahibkarliq fəaliyyəti

Bazar iqtisadi sisteminə əsaslanan iqtisadiyyatın formalaşmasında və inkişafında sahibkarlıq bilavasitə rol oynayır. Bazar iqtisadiyyatını səciyyələndirən əsas cəhətlərdən biri sahibkarlığın inkişafıdır. Elə bazar iqtisadi sistemini digər sistemlərdən fərqləndirən əsas cəhət də azad sahibkarlıq anlayışıdır. Sahibkarlıq fəaliyyəti cəmiyyət üzvlərinin şəxsi gəlir və ya mənfəət əldə etməyə yönəldilən, öz riski və öz əmlak cavabdehliyi ilə həyata keçirilən müstəqil təşəbbüskar təsərrüfat fəaliyyətidir. Bu fəaliyyətlə məşğul olanlara isə sahibkar deyilir. Sahibkarlıq fəaliyyəti nə, nə üçün, kimin üçün istehsal etmək,təsərrüfat qanunlarının qəbul olunması, məhdud resurslardan istifadənin daha mütərəqqi üsullarının axtarılıb-tapılması,az xərclə və keyfiyyətli məhsul istehsalı, yeni xidmət üsullarını tapılması, satışın səmərəli təşkili, istehlakçıların araşdırılması,rəqiblərin hərtərəfli öyrənilməsi və s. ilə bilavasitə bağlıdır. Sahibkarın öhdəsinə bir neçə funksiya düşür.

Sahibkar iqtisadi fəaliyyəti üçün zəruri olan bütün resursları bir yerə toplayır.

Bunlara təbii, investisiya və əmək resurslarını aid etmək olar.

Sahibkar iqtisadi fəaliyyətin ən əsas məsələləri üzrə qərarlar qəbul edir.

Sahibkar yenilikçidir.

옍Ąиༀᲄ市ᲄ愂̤摧ⴟÿ฀Sahibkar öz vəsaiti, iş vaxtı və iqtisadi mühitdəki nüfuzu ilə risk edir.

Sahibkar hər şeydən əvvəl iqtisadi fəaliyyətdədir. Bu fəaliyyəti 3 tipə ayırmaq olar.

Özünü yaşatmaq zərurətinə görə fəaliyyət.

Rahatlıq, əlavə gəlir əldə etmək mülahizələrinə görə fəaliyyət.

Sahibkar mülahizələrinə görə fəaliyyət.

Ümumiyyətlə sahibkar olmaq istəyinin bir neçə səbəbləri var: pul qazanmaq, ictimai rifaha töhvə vermək,öz fəaliyyət sahəsində ”İmperiya” yaratmaq, azad fəaliyyət göstərmək,cəmiyyətdə özünü təsdiq etmək və s. Bu səbəblərdən asılı olmayaraq başlıca məqsəd gəlir, mənfəət əldə etməkdir.

Sahibkarlıq öz miqyasına görə kiçik, orta və iri sahibkarlığa ayılır. Bazar iqtisadiyyatına keçid ölkələrində, o cümlədən Azərbaycanda kiçik sahibkarlıq xalq təsərrüfatının inkişafını, əhalinin məşğulluğunu, ümumiyyətlə iqtisadiyyatın inkişafını müəyyən edən əsas iqtisadi amildir.

Kiçik və orta sahibkarlığın əhəmiyyəti aşağıdakılardan ibarətdir: iri müəssisənin buraxa bilmədiyi və ya buraxılması üçün lazım olan hissələrin istehsal edirlər, müxtəlif xidmətlər göstərirlər, kiçik pərakəndə alverçidirlər, iş yerləri məhdud olan yerlərd...

Geriyə   Daha sonra

Oxşar sənədlər

Tərcüməçi

>